Atrakcje miasta


Budowę zamku w Malborku, nazwanej przez Krzyżaków Marienburgiem, rozpoczęto w zakolu Nogatu w 1274 r. Początkowo był to zamek konwentualny, jakich zbudowano wiele w państwie krzyżackim. Do końca XIII w. powstał obecny Zamek Wysoki otoczony międzymurzem i fosą. W 1309 r. przeniesiono z Wenecji do Malborka siedzibę wielkiego mistrza zakonu. Warownia stała się stolicą potężnego już wtedy państwa krzyżackiego. Rozbudowano Zamek Wysoki do regularnej budowli czworobocznej. Surowa bryła zamku klasztoru ozdobiona została dekoracyjnymi wieżyczkami i fryzami, co nadało warowni cechy optycznej lekkości. Na miejscu wcześniejszego ufortyfikowanego przedzamcza wzniesiono Zamek Średni, pełniący poza obronnymi także funkcje reprezentacyjne. W przypadku zdobycia Zamku Średniego załoga Malborka z powodzeniem mogła bronić się w oddzielonym od niego dwoma solidnymi murami Zamku Wysokim.

Na Zamku Średnim znajdował się Pałac Wielkich Mistrzów, a w przylegającym do niego skrzydle zachodnim mieścił się Wielki Refektarz o wy miarach 30 x 15 m, w którym urządzano wystawne uczty nawet dla 400 biesiadników. Przepych Malborka nie ustępował niczym innym europejskim stolicom. Odbywały się tu turnieje i polowania, zjeżdżało się licznie europejskie rycerstwo by walczyć z poganami. Jednocześnie na tarasie za Nogatu budowano przedzamcze, zwane też Zamkiem Niskim. Była to największa pod względem powierzchni część warowni, otoczona własnym systemem murów obronnych i fos z bramami wjazdowymi, mieszcząca zaplecze gospodarcze. Aby dostać się na Zamek Wysoki trzeba było przedostać się wcześniej przez zamki Niski i Średni, pokonując szereg zabezpieczeń.

Wjeżdżając do Malborka od zachodu, najsłabiej obwarowanej strony, trzeba było pokonać 14 bram, 4 zwodzone mosty i 3 kratownice. Przy wjeździe z innych kierunków etapów było jeszcze więcej. Do pierwszego w historii Malborka oblężenia doszło po bitwie pod Grunwaldem w 1410 r. i trwało 2 miesiące. Twierdzy nie udało się zdobyć, król Władysław Jagiełło odstąpił. Następne oblężenie, w czasie wojny trzynastoletniej w 1454 r. trwało aż pół roku i także zakończyło się niepowodzeniem. Okazało się, że najlepszym kluczem do bram twierdzy są pieniądze. Zakon popadł w tarapaty finansowe i nie miał czym zapłacić zaciężnej załodze warowni. W 1457 r. Kazimierz Jagiellończyk zapłacił najemnikom 190 tysięcy węgierskich forenów, dzięki czemu bez walki udało mu się przejąć zamek. Stolica państwa krzyżackiego została przeniesiona do Królewca, a Malbork przez ponad 300 lat pozostał pod panowaniem Rzeczypospolitej. Pałac Wielkich Mistrzów stał się jedną z rezydencji polskich królów. W Malborku znajdował się też jeden z największych arsenałów Rzeczpospolitej, strzeżony przez 200 żołnierzy.

W 1772 r. zamek opanowały wojska pruskie, służył on im jako koszary i magazyny. Nastąpiła wtedy daleko idąca dewastacja obiektu, zniszczone zostały m.in. gotyckie sklepienia. W czasie wojen napoleońskich Malbork znów był twierdzą, co wiązało się z modernizacją systemu obronnego i ogromnym zadłużeniem miasta. Od poło wy XIX w. do 1944 r. Niemcy odbudowywali zamek w jego średniowiecznej formie, gromadząc w nim zbiory muzealne. Kiedy w 1945 r. dotarł tu front wschodni, Malbork został ogłoszony twierdzą i obsadzony od działami SS. Niemcy bronili się tu od stycznia do początku marca, co spowodowało zniszczenie zamku w 50%. Po wojnie obiekt został odbudowany, powoła Muzeum Zamkowe w Malborku, a we wschód nim skrzydle otwarto wystawę bursztynów. W 1997 r. Malbor zamek trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

---

Pozostałe miasta w Polsce:
Pruszków , Szczecin